Hızlı bilgiler
- •Şişkinliğin beslenmeyle ilgili ve ilgisiz birçok nedeni olabilir.
- •Bazı karbonhidrat türleri kalın bağırsakta fermente olarak gaz oluşumuna katkıda bulunur.
- •Lif alımındaki ani artış geçici şişkinliğe yol açabilir.
- •Sürekli veya şiddetli şikayetler hekim değerlendirmesi gerektirir.
Şişkinlik, sık dile getirilen bir yakınma. İnternette bu konuda çok sayıda öneri dolaşıyor ancak nedenler kişiden kişiye değişiyor.
Bu yazıda beslenmeyle ilişkili nedenleri ele alıyoruz.
Neden oluşur?
Sindirim sisteminde gaz oluşumu normal bir süreçtir. Kalın bağırsaktaki mikroorganizmalar, sindirilmeden gelen bazı bileşenleri fermente eder ve bu süreçte gaz açığa çıkar.
Şişkinlik hissi, bu gazın miktarı, bağırsak hareketleri ve bireysel duyarlılığın birlikte belirlediği bir durumdur.
BÖLÜM ÖZETI
Sindirim sisteminde gaz oluşumu normaldir. Şişkinlik hissi, gaz miktarı ve bireysel duyarlılığın birlikte belirlediği bir durumdur.
Beslenmeyle ilişkili etkenler
| Etken | Açıklama |
|---|---|
| Fermente olabilen karbonhidratlar | Baklagiller ve bazı sebzelerde bulunur |
| Lif alımındaki ani artış | Geçici uyum süreci |
| Gazlı içecekler | Doğrudan gaz alımı |
| Hızlı yeme | Hava yutmayı artırabilir |
| Bazı tatlandırıcılar | Şeker alkolleri bu açıdan bilinir |
| Laktoz | İntoleransı olan bireylerde |
Bu etkenlerin etkisi kişiden kişiye belirgin farklılık gösterir. Bir kişide sorun oluşturan bir gıda, başkasında oluşturmayabilir.
Baklagil meselesi
Baklagiller, hem şişkinlikle en çok ilişkilendirilen hem beslenme açısından değerli gıda gruplarından biri.
Geleneksel hazırlama yöntemleri bu konuda anlamlıdır. Islatma, ıslatma suyunun dökülmesi ve iyi pişirme, bu etkiyi azaltmaya yönelik uygulamalar olarak literatürde yer alır.
Ayrıca düzenli tüketimde zamanla uyum geliştiği bildirilmektedir; bu nedenle baklagilleri tamamen çıkarmak yerine kademeli artırmak önerilir.
GIDA ÇIKARMADAN ÖNCE DÜŞÜNÜN
Şişkinlik nedeniyle besleyici gıda gruplarını beslenme düzeninden çıkarmak, beslenme çeşitliliğini daraltabilir. Bir gıdayı kalıcı olarak çıkarmadan önce bir diyetisyene danışmanızı öneririz.
Ne zaman hekime başvurulmalı?
Şişkinlik çoğu zaman geçici ve zararsızdır. Ancak bazı durumlar değerlendirme gerektirir.
Sürekli veya şiddetli şikayetler, kilo kaybının eşlik etmesi, dışkılama düzeninde belirgin değişiklik veya ağrı varlığında hekime başvurulmalıdır. Bu belirtiler altta yatan bir durumun göstergesi olabilir.
Sürekli veya şiddetli sindirim şikayetleriniz varsa hekiminize başvurunuz.
Sorumluluk reddi: Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır; tıbbi tavsiye, tanı veya tedavi önerisi yerine geçmez. Sürekli, şiddetli veya kilo kaybı, kanama, ağrı gibi belirtilerin eşlik ettiği sindirim şikayetlerinde vakit kaybetmeden hekime başvurunuz. Beslenme düzeninizden gıda grubu çıkarmadan önce bir diyetisyene danışınız.
Kaynaklar
Bu yazı aşağıdaki kaynaklardan derlenmiştir. Özgün araştırmaların tamamına kaynak bağlantıları üzerinden ulaşabilirsiniz.
- Türkiye Beslenme Rehberi (TÜBER) - T.C. Sağlık Bakanlığı
- Dietary factors in functional gastrointestinal symptoms - hakemli literatür derlemesi
- Dietary Reference Values for carbohydrates and dietary fibre - EFSA
İlgili yazılar
Bağırsak mikrobiyotası: son yılların en çok konuşulan konusu
Araştırma alanı hızla genişliyor; ancak kesin sonuçlar için henüz erken.
Laktoz intoleransı ve bitkisel alternatifler
Süt alerjisinden farklı bir mekanizmayla işleyen bu durum, miktarla ilişkili bir tolerans gösteriyor.
Lif açığı: en çok gözden kaçan beslenme sorunu
Protein üzerine kurulu beslenme tartışmalarında, birçok toplumda daha yaygın olan bir eksik gölgede kalıyor.
Hygge Journal içerikleri genel bilgilendirme amaçlıdır. Sağlık beyanı, tanı veya tedavi önerisi niteliği taşımaz; bireysel beslenme kararları için sağlık profesyoneline danışılmalıdır. Yazılar özgün özet niteliğindedir; kaynak makalelerin metinleri kopyalanmaz.