Hızlı bilgiler
- •Uyku süresi ve kalitesi, iştah düzenlemesiyle ilişkilendirilen etkenlerdir.
- •Beslenme düzeni de uyku kalitesini etkileyebilen bir unsurdur.
- •İlişki iki yönlüdür ve araştırmalar sürüyor.
- •Sürekli uyku sorunu hekim değerlendirmesi gerektirir.
Uyku ve beslenme genellikle ayrı konular olarak ele alınıyor. Oysa aralarında iki yönlü bir ilişki bulunuyor.
Bu yazıda bu ilişkiyi ele alıyoruz.
Uykudan beslenmeye
Uyku süresi ve kalitesi, iştah düzenlemesiyle ilişkilendirilen etkenler arasında. Bu ilişki üzerine yapılan çalışmalar, yetersiz uykunun iştah üzerinde etkisi olabileceğine işaret ediyor.
Ayrıca yorgunluk hâli, gıda seçimlerini etkileyen bir etken olarak inceleniyor. Yorgunken enerji yoğun seçeneklere yönelme eğilimi araştırılan bir konu.
BÖLÜM ÖZETI
Uyku süresi ve kalitesi iştah düzenlemesiyle ilişkilendirilir. Yorgunluk, gıda seçimlerini etkileyen bir etken olarak incelenir.
Beslenmeden uykuya
İlişkinin diğer yönü de var. Öğün zamanlaması ve bileşimi, uyku kalitesini etkileyebilen etkenler arasında sayılıyor.
Yatmadan kısa süre önce tüketilen ağır ve yağlı öğünler, sindirim süreci devam ederken uykuya geçmeyi zorlaştırabilir.
Kafein de bu tabloda yer alan bir etken; duyarlılık kişiden kişiye değişmekle birlikte, geç saatte tüketimi uyku üzerinde etkili olabilir.
| Etken | İlişkisi |
|---|---|
| Uyku süresi | İştah düzenlemesi |
| Yorgunluk | Gıda seçimi eğilimleri |
| Ağır öğün zamanlaması | Uyku kalitesi |
| Kafein | Uykuya geçiş ve uyku yapısı |
DÖNGÜ HÂLİNE GELEBİLİR
Yetersiz uyku beslenme düzenini, bozulan beslenme düzeni uykuyu etkileyebilir. Bu döngüyü kırmak için iki alandan birine müdahale etmek yeterli olabilir; genellikle uyku rutininden başlamak önerilir.
Araştırmaların durumu
Bu alandaki çalışmaların çoğu gözlemsel nitelikte. Nedensellik konusunda kesin sonuçlar çıkarmak için daha fazla araştırma gerekiyor.
Bu nedenle bu konuda kesin ve sayısal öneriler yerine, genel eğilimlerden söz etmek daha doğru bir yaklaşım.
Ne zaman destek alınmalı?
Sürekli uyku sorunu, sabah dinlenmemiş uyanma veya gün içinde belirgin uyku hâli, bir sağlık durumunun göstergesi olabilir.
Bu durumda hekime başvurmak gerekir; uyku sorunları tedavi edilebilir durumlarla ilişkili olabilir.
Sürekli uyku sorunu yaşıyorsanız hekiminize başvurmanızı öneririz.
Sorumluluk reddi: Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır; tıbbi tavsiye, tanı veya tedavi önerisi yerine geçmez. Sürekli uyku sorunu bir sağlık durumunun göstergesi olabilir; bu durumda hekiminize başvurunuz.
Kaynaklar
Bu yazı aşağıdaki kaynaklardan derlenmiştir. Özgün araştırmaların tamamına kaynak bağlantıları üzerinden ulaşabilirsiniz.
- Sleep and appetite regulation - hakemli literatür derlemesi
- Scientific Opinion on the safety of caffeine - EFSA Panel on Dietetic Products, Nutrition and Allergies
- Türkiye Beslenme Rehberi (TÜBER) - T.C. Sağlık Bakanlığı
İlgili yazılar
Kahve ve çay sıvı alımına dahil mi?
Kafeinin idrar söktürücü etkisi bilinen bir konu; ancak bu, kahvenin sıvı alımına katkısını ortadan kaldırmıyor.
Gece atıştırmaları: beslenme biliminin bakışı
Geç saatte yemek yemenin etkisi, saatin kendisinden çok toplam alım ve uyku düzeniyle ilişkili görünüyor.
Stres dönemlerinde beslenme düzenini korumak
Stres, beslenme davranışını etkileyen etkenler arasında en çok üzerinde durulanlardan biri.
Hygge Journal içerikleri genel bilgilendirme amaçlıdır. Sağlık beyanı, tanı veya tedavi önerisi niteliği taşımaz; bireysel beslenme kararları için sağlık profesyoneline danışılmalıdır. Yazılar özgün özet niteliğindedir; kaynak makalelerin metinleri kopyalanmaz.