Hızlı bilgiler
- •Fonksiyonel gıda, mevzuatta ayrı bir ürün kategorisi değildir.
- •Bu ürünler genel gıda mevzuatına tabidir.
- •Kullanılabilecek beyanlar mevzuatla sınırlandırılmıştır.
- •Hiçbir gıda hastalık tedavi ettiği iddiasını taşıyamaz.
Fonksiyonel gıda, hem sektörde hem tüketici tarafında sık kullanılan bir terim. Mevzuattaki karşılığını ele alıyoruz.
Kavramın kapsamı
Fonksiyonel gıda, temel besleyicilik işlevinin ötesinde bir katkı hedeflenerek geliştirilen ürünleri ifade eden bir kavramdır.
Bu, bilimsel ve ticari literatürde kullanılan bir tanımdır. Türk gıda mevzuatında "fonksiyonel gıda" adıyla ayrı bir ürün kategorisi bulunmaz.
BÖLÜM ÖZETI
Fonksiyonel gıda mevzuatta ayrı bir kategori değildir. Bu ürünler genel gıda mevzuatına tabidir.
Hangi mevzuata tabi?
Bu ürünler, genel gıda mevzuatı çerçevesinde değerlendirilir. Etiketleme, katkı maddeleri, bulaşanlar ve mikrobiyolojik kriterler gibi tüm düzenlemeler geçerlidir.
Ayrıca kullanılabilecek beyanlar, Türk Gıda Kodeksi Beslenme ve Sağlık Beyanları Yönetmeliği ile sınırlandırılmıştır.
| Ürün grubu | Mevzuat çerçevesi |
|---|---|
| Genel tüketim gıdaları | Genel gıda mevzuatı |
| Takviye edici gıdalar | Ayrı tebliğ |
| Özel tıbbi amaçlı gıdalar | Ayrı tebliğ |
| Fonksiyonel olarak tanımlanan ürünler | Genel gıda mevzuatı |
Ne iddia edebilir?
İzin verilen beyanlar iki grupta toplanır.
Beslenme beyanları, ürünün besin bileşimiyle ilgilidir: "yüksek protein", "lif kaynağı" gibi.
Sağlık beyanları, bir besin ögesinin normal vücut işlevlerine katkısıyla ilgilidir ve izin verilenler listelenmiştir.
Hastalık önleme, tedavi etme veya iyileştirme iddiası hiçbir gıda ürününde kullanılamaz.
"İŞE YARIYOR MU?" SORUSUNUN YANITI Bir fonksiyonel gıdanın taşıyabileceği en güçlü iddia, izin verilmiş bir sağlık beyanıdır. Bu beyanlar, ilgili besin ögesinin normal işlevlere katkısını ifade eder; hastalık üzerinde etki iddiası taşımaz. Kesin ve dramatik sonuç vaat eden ifadeler mevzuata aykırıdır.
İlaçtan farkı
İlaçlar, hastalıkların tanı, tedavi veya önlenmesinde kullanılmak üzere ruhsatlandırılan ürünlerdir. Ayrı bir mevzuata ve değerlendirme sürecine tabidirler.
Gıdalar bu kapsamda değildir. Bir gıda ürünü, ne kadar bilimsel çalışmayla desteklenirse desteklensin, ilaç yerine geçmez ve tedaviyi ikame etmez.
Bizim yaklaşımımız
Ürünlerimizde bilimsel olarak doğrulanmamış sağlık iddiaları kullanmıyoruz. Formülasyon çalışmalarımız besin bileşimi ve teknolojik özellikler üzerine kuruludur.
Formülasyon çalışmalarımızı inceleyebilirsiniz.
Sorumluluk reddi: Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır; tıbbi tavsiye, tanı veya tedavi önerisi yerine geçmez. Hiçbir gıda ürünü hastalıkları tedavi etmez veya önlemez ve ilaç yerine geçmez. Tedavinizi hekim onayı olmadan değiştirmeyiniz.
Kaynaklar
Bu yazı aşağıdaki kaynaklardan derlenmiştir. Özgün araştırmaların tamamına kaynak bağlantıları üzerinden ulaşabilirsiniz.
- Türk Gıda Kodeksi Beslenme ve Sağlık Beyanları Yönetmeliği
- Türk Gıda Kodeksi Takviye Edici Gıdalar Tebliği
- Health claims evaluation - EFSA Panel on Dietetic Products, Nutrition and Allergies
İlgili yazılar
Beslenme okuryazarlığı ne işe yarar?
Bilgiye erişim hiç bu kadar kolay olmamıştı; zorluk artık bilgiyi bulmakta değil, değerlendirmekte.
Takviye edici gıdalar: mevzuat ne diyor?
Takviyeler gıda mevzuatına tabidir ve ilaç değildir; bu ayrım kullanım açısından belirleyici.
Fonksiyonel gıdaların etkisi nasıl değerlendirilir?
Bir beyanın kullanılabilmesi için bilimsel kanıt sunulması ve değerlendirmeden geçmesi gerekir.
Hygge Journal içerikleri genel bilgilendirme amaçlıdır. Sağlık beyanı, tanı veya tedavi önerisi niteliği taşımaz; bireysel beslenme kararları için sağlık profesyoneline danışılmalıdır. Yazılar özgün özet niteliğindedir; kaynak makalelerin metinleri kopyalanmaz.