Hızlı bilgiler
- •Beslenme beyanları Türk Gıda Kodeksi'nde tanımlı kriterlere tabidir.
- •"Yüksek protein" beyanı, enerjinin belirli bir oranının proteinden gelmesini gerektirir.
- •Kriterleri karşılamayan ürünlerde bu beyanlar kullanılamaz.
- •Beyanların doğruluğu analiz ile desteklenmelidir.
Ambalajların ön yüzünde "yüksek protein", "lif kaynağı", "şekeri azaltılmış" gibi ifadeler sıkça yer alıyor. Bu ifadeler serbestçe kullanılamaz.
Bu yazıda beslenme beyanlarının mevzuat çerçevesini ele alıyoruz.
Beyan nedir?
Beslenme beyanı, bir gıdanın besin bileşimi nedeniyle özel bir niteliğe sahip olduğunu belirten ifadelerdir. Türk Gıda Kodeksi Beslenme ve Sağlık Beyanları Yönetmeliği bu ifadeleri düzenler.
Yönetmelik, hangi beyanların kullanılabileceğini ve her biri için karşılanması gereken kriterleri belirler. Listede yer almayan bir beyan kullanılamaz.
BÖLÜM ÖZETI
Beslenme beyanları mevzuatta tanımlıdır. Her beyan için karşılanması gereken kriterler belirlenmiştir ve bu kriterler dışında kullanım mümkün değildir.
Kriter mantığı
Beyanlar farklı ölçütlere dayanır. Bazıları besin ögesinin enerjiye oranına, bazıları miktarına, bazıları ise benzer ürünlere kıyasla azaltma oranına bakar.
| Beyan türü | Ölçüt mantığı |
|---|---|
| Kaynak beyanları | Belirli bir miktar eşiği |
| Yüksek beyanları | Kaynak eşiğinin katı |
| Azaltılmış beyanları | Benzer ürüne kıyasla azaltma oranı |
| İçermez beyanları | Belirlenmiş üst sınırın altı |
Protein beyanları özel bir mantığa dayanır: ürünün enerjisinin ne kadarının proteinden geldiği değerlendirilir. Bu, miktar yerine oran esaslı bir yaklaşımdır.
Neden oran esaslı?
Protein beyanlarının orana dayanması, ürünün bütününü değerlendirmeyi sağlar.
Yüksek miktarda protein içeren ancak aynı zamanda çok yüksek enerji sağlayan bir ürün, oransal olarak eşiği karşılamayabilir. Bu yaklaşım, yalnızca protein eklenerek beyan kazanılmasını engeller.
BEYAN ANALİZLE DESTEKLENMELİDİR
Bir beslenme beyanı kullanmak, ürünün besin değeri analiziyle desteklenmesi gereken bir iddiadır. Analiz sonucu ile etikette belirtilen değerlerin uyumlu olması zorunludur.
Sağlık beyanları ayrı bir kategori
Beslenme beyanları ürünün bileşimiyle ilgilidir. Sağlık beyanları ise bir besin ögesi ile sağlık arasında ilişki kurar ve çok daha katı bir değerlendirmeye tabidir.
Sağlık beyanları yalnızca bilimsel olarak doğrulanmış ve izin verilmiş ifadelerle sınırlıdır.
Ürünlerimizin besin değeri bilgileri ambalaj üzerinde ve ürün sayfalarında yer alıyor.
Sorumluluk reddi: Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır; tıbbi tavsiye, tanı veya tedavi önerisi yerine geçmez. Bireysel beslenme kararları için doktorunuza veya diyetisyeninize danışınız.
Kaynaklar
Bu yazı aşağıdaki kaynaklardan derlenmiştir. Özgün araştırmaların tamamına kaynak bağlantıları üzerinden ulaşabilirsiniz.
- Türk Gıda Kodeksi Beslenme ve Sağlık Beyanları Yönetmeliği
- Türk Gıda Kodeksi Gıda Etiketleme ve Tüketicileri Bilgilendirme Yönetmeliği
- Nutrition and health claims - EFSA Panel on Dietetic Products, Nutrition and Allergies
İlgili yazılar
Besin değeri tablosu nasıl okunur?
Etiketteki tablo standart bir formatta sunulur; nasıl okunacağını bilmek, ürünleri karşılaştırmayı mümkün kılar.
Şeker azaltma: formülasyonda neyi değiştirmek gerekiyor?
Şekeri çıkarmak kolay; onun üründe yaptığı işleri başka bileşenlere yaptırmak zor.
"Şekeri azaltılmış" ve "şekersiz" arasındaki fark
İki ifade farklı kriterlere dayanıyor ve ürün hakkında farklı şeyler söylüyor.
Hygge Journal içerikleri genel bilgilendirme amaçlıdır. Sağlık beyanı, tanı veya tedavi önerisi niteliği taşımaz; bireysel beslenme kararları için sağlık profesyoneline danışılmalıdır. Yazılar özgün özet niteliğindedir; kaynak makalelerin metinleri kopyalanmaz.